TED Translators at TED Summit 2016

TED Translator боламын десеңіз…

This slideshow requires JavaScript.

TED видеоларын қалай субтитрлеп жүрміз? Бұл жазбада осы сұраққа жауап беруге тырысамын. TED Translator болып тіркелу үшін төмендегі нұсқаулықты мұқият оқуға кеңес беремін. Continue reading

“Дыбыс коммуникациясынан” 11 ой

13537669_10201853266529401_4324300493326333673_n

Көзбен көретін дүние көбейген сайын айналамыздағы дыбыстарға аз құлақ түреміз. Шындығында есту қабілетіміз төмендеп бара жатыр. Ғалымдардың айтары осы. Алдағы он немесе жиырма жылда Қазақстанда құлақ ауруларын емдейтін орталықтар саны көбейіп кетсе, таң қалмаспын. Біз бір-бірімізді тыңдаудан қалып барамыз.
“Есту – табиғи қасиет, ал тыңдау – үнемі жетілдіріп отыруды қажет ететін қабілет” дегенді түсініп алайық деді,  TED Summit-те “Дыбыс коммуникациясы” тренингін жүргізген Джулиан Трежер.

Тыңдау дегеніміз – дыбыстардан мағына шығару.

Тренингтегі айтылған ойларды жоғалтып алмас үшін есте қалғандарын тізіп отырмын.

  1. Әрқайсымыздың ең алғашқы еститін дыбысымыз жүректің қағысы. Тіпті санамыз әлі қалыптаспаса да ана жатырындағы бір кесек еттің ең бірінші қабылдайтын дыбысы – жүректің дүрсілі.
  2. Құстың сайрағанын естісек, іштей қауіпсіздікті сезінеміз. Себебі қатты дауыл, табиғи апат басталар алдында құстың сайрағанын естімейміз.
  3. Тыңдау дегеніміз – дыбыстардан мағына шығару.
  4. Әр адамның тыңдауы екінші адамдікіне ұқсамайды. Әр адамның саусақ бедері әртүрлі болғаны тәрізді, тыңдауы да әртүрлі. Себебі адам тыңдағанын бірнеше сүзгіден өткізеді. Бұл сүзгілер (мәдени, тілдік, тарихи т.с.с.) әр адамда білімі мен қоршаған ортасына, жасы мен жынысына орай әртүрлі қалыптасады.
  5. Шизофония – көру мен тыңдаудың арасындағы айырмашылық.
  6. Бейсаналы түрде “әдемі киінген адам өмірде аз қателеседі” деп ойлаймыз.
  7. Ер адамдарда редуктивті тыңдау, ал әйелдерде көбіне экпансивті тыңдау дамыған.
  8. Сыни тыңдау мен эмпатик тыңдау арасында үлкен айырмашылық бар.
  9. Сыни тыңдау – сенің басыңдағы кішкентай дыбыстар.
  10. RASA (Receive, Appreciate, Summarise, Ask)
  11. Көпшілік алдында сөйлеушіге арналған кеңес: HONESTY (айтар ойыңда нақты әрі дәл айт), Authenticity (шынайы сөйле, жасанды мінез танытпа), INTEGRITY (сөзің мен ойың, ісің бірдей болсын), LOVE (тыңдармандарыңды жақсы көр)

Тыңдауды дамыту үшін күніне кем дегенде үш минут тыныштықты тыңдау керек. Әртүрлі дыбыстарды ажыратып тыңдап көру керек. Ішкі дауысты ажырату керек.

Қазақ тілінде “есту” мен “тыңдау” сөздерінің әртүрлі мағына беретінін, кей ретте бірінің орнына бірін қолдана алмайтынымызды жақсы түсінетін боларсыз. Әлдекім сіздің ойыңызды ұғып отырғанын тексеру үшін “Сен мені тыңдап отырсың ба?” деп сұраймыз. Ал телефон арқылы әңгімелескенде: “Естіліп тұр ма? “дейміз.

“Тың тыңдау” деген де сөз бар. Бұдан “тыңшы” деген сөз шығады. Менің түсінігімде тыңшылар естіген дыбыстарынан мағына ажыратады. Ал есту дегеніміз жалпы табиғаттан берілген қабілет. “Есту” сөзінің түбірі “ес” дегеннен шығатыны да қызық, ә?

Жеке өз басым тренингтен соң тыңдау қабілетімді үнемі шыңдау қажеттілігімді ұқтым. Себебі мектептен бастап біздерді көбінесе көруге, сөйлеуге баулиды екен де, дұрыс тыңдауды ешкім үйретпейді екен.

 

 

 

Кейіпкермен кездесу

This slideshow requires JavaScript.

TED Summit-те “Сазбалшықтың көмегімен оқиғаны баяндау” деген тренингке қатыстым. Алдағы өткізетін тренингтеріме біраз идеялар келді. Бірақ айтпағым ол емес. Тренинг барысында ойламаған жерден таныстарыммен кездестім.

Тренингке жеті адам тіркелген екенбіз. Қарсы алдымда Италиядан келген жұп отырды. Дауыстары өте таныс. Басында мәр бермеп едім. Кейін TED Summit-ке қалай келгенін айтып жатқанда жүрегім шым ете қалды. Көзіме жас келді. Аузыма сөз түспеді.

“Біздің Мариомыз дертке шалдығып еді” дегені маған сондай таныс еді. Роберто мен Франческо TED сахнасынан жаңа туған балаларының ауруымен қалай күрескенін әңгімелеген. Олардың TED оқиғасын қазақшаға аударып отырып, өзім де қатты әсерленген едім. Енді міне, ол екеуі қарсы алдымда отыр.

Әдетті TED видеоларын аударуға кейде бір сағат, ал кейде бір ай кетеді. Әрбір сөзін түсіну үшін қайта-қайта тыңдайсың. Дауыстары, сөз саптаулары жатталып қалады.

TED Summit-те осындай күтпгене кездесулер болады екен. Франческо мен Роберт: “Осындай ауруы бар кісілер кездесіп жатса, айта жүріңдер. Біздің әңгімемізді аударғандарыңа мың алғыс” деп жатыр.

p.s. TED Summit-ке Марио да келді.

Канадада не жоғалттым? – 2 #TEDSummit

13566957_10156964058405161_2191248236519710984_n
Осыдан алты-жеті ай бұрын TED жобасының жетекшісі Крис Андерсаннан шақырту хат келді. Дүние жүзінен TED шарасына белсенді араласып жүрген 1000 адамды іріктеп, әрі қарайғы TED болашағы туралы ақылдасу үшін TED Summit ұйымдастырып жатырмыз. Сіз сол мың адамның ішіндесіз деген хатты алғанда жерден жеті қоян тапқандай қуанып едім.

Chris Anderson: The summit will bring together 1000 people from around the world who’ve helped build TED into what it is today. We’ve identified you as one of those people, and we would absolutely love for you to join. We’ll share a week-long summer experience that could be transformative both personally and for TED as a whole.

Канаданың Банф қаласындағы TED Summit-ке осылай тап болдым. Түптеп келгенде бұл TED басшылығының субтитрлерді қазақ тіліне аударып жүрген еңбегімізді ескергендері ғой. Бір қызығы Қазақстандағы қазақ тіліне қатысты жасалып отырған жобаларымызға өз еліміздегі адамдар емес, шетелдіктер қуанып, құрмет көрсетіп жататынына не ұяларыңды, не қуанарыңды білмейсің. Continue reading

#AmalTalks Тимур маған не үйретті?

Ақтау қаласы, 10 наурыз. AmalTalk сахнасы

Ақтау қаласы, 10 наурыз. AmalTalk сахнасы

“Құрдас, Ақтаудағы шараға келесің бе?” Тимурға көмектесу – парыз. Үш күндік жұмысты ысырып қойып, Алматыдағы офисімнің есігін жауып жатқанда: “Қандай жағдай болса да, дайын бол!” деген тәуекелмен шықтым.

Жаңа нәрсені бастау оңай емес. #AmalTalks жаңа формат. Тимурға оның маңызын түсіндіруге қанша уақыт кеткенін толық сезбесем де, болжап отырмын. Continue reading

Class Dismissed

Let this post stay on my blog as well. She was one of my active students in Laramie.

saintjohnblog

Today, is the final day with my computer instructor.  And….I cannot begin to tell all of you how fortunate it has been to have had his knowledge.  In Laramie we are so blessed to have the availability of this type of instruction to further our knowledge, and more particularly to keep our brains in “high gear.”  He did inform me today that he will continue on a limited basis after he furthers his studies at the University of Wyoming.  I thank you all for checking in on me and I certainly would appreciate your comments.  More later……

View original post