Майданға кеткендерден екеуі ғана оралды

Наурыз 25, 2008 in Қазақ
Tags: 1945 жыл, Тарих, сұхбат, қазақ

Қазиза апа айтады:

– Менің шалымның 12 жасында шешесі, 14 жасында әкесі өліп, Төкеш Қанаев деген нағашысында тәрбиеленді. 1939 жылы мен педучилищеде оқып жүргенде міндетті әскерге кетіп, 1941 жылы елге қайтамын деп жүргенде соғыс басталды.

Содан бірінші күнінен бастап соғысқа қатысты. Ауылдан майданға жеті-сегіз азамат кеткен. Солардан екеуі ғана қайтып оралды. Нағашымыз жаңа туған баласына жиенім аман келсін деп ырымдап Амангелді деп ат қойды. Көптің дұғасы қабыл болып, ақсақалым қайтып келді. Кейін біз өз тұңғышымызды Төкеш нағашым қайтып келер ме екен деп Амантай деп қойдық. Соғыс уақытында ел бейнетті көп көрді.

Оның үстіне соғыс басталған жылдың келесі жылы ауылымызға немістерді әкеп төңкерді.

Менің көз алдыма мына оқиға оралды:

… Гланнан тағы да хат келді. «Апа, амансыз ба?» деп бастапты хатын. Күллі ауылды тайлы-тұяғына дейін сұрастырып, Германияға қонаққа шақырыпты. Хатпен бірге неміс ақшасын қоса салыпты. Осы немістер алғаш келгенде ғой қазақтар немістерден, немістер қазақтардан қорыққан. Әр үйге бір-екі немістен әкеп тықты емес пе? Бір ақсақал үйіне немістерді әкеп жатқызғанда жанына балтасын алып жатыпты.